ROI Nedir?
Return on Investment — Yatırım Getirisi
ROI (Return on Investment), bir yatırımdan elde edilen net getirinin o yatırımın maliyetine oranıdır. Pazarlamada hangi kanal, kampanya veya kreatifin yatırılan parayı en iyi geri getirdiğini ölçmek için kullanılır. ROAS'tan farkı: ROI kârı ölçer, ROAS yalnızca geliri.
// formül
Örneğin 100.000 TL Google Ads bütçesi 350.000 TL gelir getirdiyse: (350.000 − 100.000) / 100.000 = %250 ROI. Ama burada "maliyet" sadece reklam harcaması mı, yoksa ajans ücreti, ürün maliyeti, lojistik dahil mi? Tanımı netleştirmeden ROI rakamı yanıltıcıdır.
// ROI vs ROAS
İki metrik sık karıştırılır:
- ROAS: Reklam Geliri / Reklam Harcaması — sadece reklam etkisini izole eder.
- ROI: Net Kâr / Toplam Maliyet — tüm maliyetler dahil bütünsel ölçüm.
4x ROAS yüksek görünebilir; ama COGS %60, lojistik %15, ödeme komisyonu %3 ise ROI eksiye düşmüş olabilir. ROAS günlük operasyonel karar için, ROI yatırım büyütme/küçültme kararı için kullanılır.
// pazarlama ROI'si neden zor
- Atıf belirsizliği — bir satışın hangi kanaldan geldiği net değil; data-driven attribution bunu çözmeye çalışır.
- Marka etkisi — TV, display gibi kanallar dolaylı etki üretir, performance ROI'sinde görünmez.
- LTV gecikmesi — bugün edinilen müşteri 12 ay sonra ek satış yaparsa ROI'de görünmez.
Bu nedenle ciddi markalar tek ROI rakamına değil, kanal-bazlı marjinal ROI ve incrementality testlerine bakar.