// sözlük
RFM Analizi Nedir?
RFM — Recency, Frequency, Monetary
RFM analizi, müşterileri üç boyutta puanlayan klasik bir segmentasyon yöntemidir: Recency (son satın almadan geçen süre), Frequency (toplam satın alma sayısı), Monetary (toplam harcama). Her boyutta 1-5 puan verilir; çıkan üç-haneli skor (örneğin 555 = en iyi, 111 = en kötü) müşteriyi anlamlı bir segmente yerleştirir.
// üç boyut
- R (Recency): En son satın almanın bugüne uzaklığı. 1 = uzun zamandır gelmiyor, 5 = yakın zamanda alışveriş yaptı.
- F (Frequency): Belirli dönem içindeki sipariş sayısı. 1 = nadir, 5 = sık.
- M (Monetary): Toplam harcama. 1 = düşük, 5 = yüksek.
// puanlama nasıl yapılır
Quintile (yüzde 20'lik dilimleme) yöntemi en yaygın:
- Müşterileri R'ye göre sırala, en yakın %20'ye 5, en uzak %20'ye 1.
- F'ye göre sırala, aynı şekilde 1-5.
- M'ye göre sırala, aynı şekilde 1-5.
- Her müşteriye RFM kodu (örnek: 543) ata.
// segment haritası
- 555, 554, 545: Şampiyonlar / VIP'ler — en değerli, en sadık.
- 5XX (yüksek R): Yeni / aktif müşteriler.
- X4X-X5X yüksek F, düşük R: Risk altındaki sadık müşteriler — kaybolmasın diye proaktif kampanya.
- 11X, 12X (düşük R, düşük F): Kayıp segment — winback denenebilir, sonra pasif liste.
- 551, 541: Yeni ama düşük harcayan — upsell hedefi.
- 515, 514: Tek-büyük-alış müşterisi — geri getirme önemli.
// RFM hangi sektörlerde işe yarar
- E-ticaret (her zaman).
- Subscription / abonelik kutuları.
- Restoran zincirleri (loyalty kart verisi varsa).
- Banka / finans (işlem bazlı).
- SaaS'te kısmen — kullanım sıklığı + plan büyüklüğü ile uyarlanabilir.
// modern RFM (RFM+)
Klasik RFM'e ek boyutlar:
- RFML — Length (müşterilik süresi) ekler.
- RFMP — Profit (sadece gelir değil marj) ekler.
- RFM + Predictive — gelecek satın alma olasılığı (CLV tahmin modeli) eklenir.
// RFM segmentasyonu sonrası ne yapılır
- Her segment için funnel ve LTV hesapla.
- Yüksek değer + risk segmentlerine öncelik ver.
- Mesaj, kanal, teklif segmente göre farklılaştır.
- Aylık olarak segment hareketlerini izle (kim VIP'ten Risk'e geçti).
Örnek: Bir Türk e-ticaret markasının 240.000 müşteri tabanı vardı; tüm e-postalar herkese gönderiliyordu. RFM analizi sonrası 8 anlamlı segment çıktı. VIP (555-554) sadece %4'lük müşteri kitlesinin ciroya %38 katkı sağladığı görüldü; ayrı kampanya + early access eklendi, segmentin LTV'si %22 arttı. Aynı sürede "Risk" segmentine winback kampanyası ile %14 reaktivasyon sağlandı.